geneeskruiden    

Hieronymus 1490

destilleren

Hieronymus Brunschwig  leefde van 1450 tot 1512.schreef een beroemd werk over destilleerkunst, Liber de arte de destlilandi dat gelijktijdig veel wetenswaardigs voor zijn tijd bevatten over geneeskruiden. De eerste druk dateert van 1500
Hieronymus van Brunschwig, Die distellacien ende virtuyten der wateren, proloog
(de auteur lijkt zich lichte humor te veroorloven in de volgende aanprijzing van zijn destilleerboek)
  maar ook om te schuwen de fantasie der onnutte gedenkenissen, melancholie genoemd, die gemeenlijk toekomende is door de koude en droge complexie. Daarom is 't nood, dat men de droge temperere met de vochtheid dees werks en de koude verwarme door de hitte des vuurs om de dorrigheid der melancholie te benemen door de schijn des vlammende vuurs met dewelke dit werk volbracht wordt 

» Das Destillieren ist nichts anderes,als das Subtile vom Groben und das Grobe vom Subtilen zuscheiden,das Zerbrechliche oder Zerstörbare unzerstörbar,das Materielle unmateriell,das Leibliche geistig,
das Unschöne schöner zu machen.«

Hieronymus Brunschwig

(Hieronymus von Brunschwig, schreef, behalve het 'boek over de kunst van het distilleren', nog een Buch der Chirurgia in 1497 en Das Pestbuch (Liber pestilentiales de veneris). De algemene Duitse titel van zijn werk uit 1500 is: Das Buch der rechten Kunst zu distillieren die eintzigen Ding. Het bevat slechte afbeeldingen, maar goede beschrijvingen. In 1527 verschijnt de Engelse versie: The vertuose boke of Distyllacyon of the waters of all maner of Herbes. De Duitse versie omvat 212 bladzijden en telt 238 houtsneden, waarvan 226 plantenafbeeldingen.
Al in de Middeleeuwen was de waterdestillatie bekend, met als doel het vervaardigen van aromatische waters ten behoeve van de dames uit de adel en de welgestelden. Aan de kostbare etherische oliën die hierbij eveneens vrij kwamen werd geen aandacht besteed en die werden onbenut gelaten. Wel werden de etherische oliën gemacereerd in plantaardige olie. Pas in 1507 schrijft Hiëronymus Brunschwig het “Liber De Arte Distillandi”, betreffende 4 etherische oliën. De e.o.’s waren in opkomst en de hydrosols verdwenen naar de achtergrond om allerlei redenen: onbekendheid met de chemie, de lage prijs van het hydrosol, logistieke problemen en kosten van vervoer uit verre landen, houdbaarheid, het werd beschouwd als afvalproduct van de destillatie, slechte technische apparatuur en – waterkwaliteit, alleen roos-, kamille-, en neroli hydrosol bleven over, de toepassingsmogelijkheden waren niet bekend, het toepassen van synthetische chemicaliën, enz.
terug naar overzicht